![]() | Naar: www.beeldmeditaties.nl | ![]() De website met meer dan 5332 heiligen, 4057 voornamen en 6338 afbeeldingen |
![]() Info afbeelding + 6 andere afbeeldingen |
MARIA’s Naamfeest (‘Sterre der Zee’); 1683.
Feest 12 september.
In de 16e eeuw vierde men in Spanje het Naamfeest van Maria, naar analogie van Jezus’ Naamfeest, destijds op 1 januari (thans op 3 januari). Het was paus Innocentius XI (†1689; feest 13 augustus) die het feest van Maria’s Naam voor de hele kerk instelde. Dat gebeurde uit dankbaarheid voor de overwinning die koning Jan Sobieski van Polen op 12 september 1683 te Wenen op de Turken had behaald. Daarmee had hij de dreiging van een Turkse invasie afgewend.
Betekenis ‘Maria’
Over de betekenis van Maria’s naam is in de loop van de geschiedenis heel wat gespeculeerd. Het is de vergrieksing van de Hebreeuwse naam Miriam of Mariam. Volgens de laatste stand van zaken in het wetenschappelijk onderzoek gaat men ervan uit dat het van oorsprong een Oud-Egyptische naam is die ‘schoon’ betekent: ‘fraai’, ‘welgevormd’, ‘weelderig’.
De Griekse kerkvader Origenes († 254) redigeerde een Grieks etymologisch woordenboek van bijbelse voornamen. De westerse kerkvader Hiëronymus († 420; feest 30 september) maakte er een Latijnse bewerking van. Hij heeft eeuwenlang de opvatting bepaald over Maria’s naam. Hij meent dat ‘Maria’ zo veel wil zeggen als ‘stilla maris’ (= ‘druppel van de zee’) of – aldus Hiëronymus - ‘amarum mare’ (= ‘bittere zee’). Het heeft er alle schijn van dat Hiëronymus de oosterse naam in verband bracht met de Latijnse klank ‘mar-‘.
Al gauw wordt in de handschriften ‘stilla maris’ veranderd in ‘stella maris’ (= ‘ster van de zee’). Deze verschrijving gaat zeer waarschijnlijk niet op Hiëronymus zelf terug, maar op kopiïsten. Toch zal deze betekenis, opgevat als ‘verlichtster of sterre der zee’, in de loop van de geschiedenis het langste stand houden.
Petrus Chrysologus († 450; feest 30 juli) meent dat ‘Maria’ vertaald moet worden met ‘domina’ (= ‘heerseres’), naar analogie van haar zoon Jezus die immers Dominus (= ‘Heer’) is.
Uit de 9e eeuw stamt de beroemde Latijnse Mariahymne ‘Ave Maris Stella’.
| 1 Ave maris stella Dei Mater alma, Atque semper virgo Felix coeli porta. |
1 Gegroet, gij ster der zeeën En milde Moeder Gods Toch altijd maagd gebleven Zalige hemelpoort. |
| 2 Sumens illud Ave Gabrielis ore, Funda nos in pace Mutans Evae nomen. |
2 Dit Ave accepterend Dat Gabriël u bracht Verwortel ons in vrede En wijzig Eva’s faam. |
| 3 Solve vicla reis Profer lumen caecis Mala nostra pelle Bona cuncta posce. |
3 Maak zondaars los uit boeien Breng aan de blinden licht Wil bij ons kwaad verdrijven Vraag van ons alle goeds. |
| 4 Monstra te esse matrem, Sumat per te preces, Qui pro nobis natus Tulit esse tuus. |
4 Betoon u als een moeder Bied ons gebed uw Zoon Hij werd voor ons geboren Gedragen in uw schoot. |
| 5 Virgo singularis Inter omnes mitis Nos culpis solutos Mites fac et castos. |
5 Bijzonderste der maagden Zachtmoedigste van al Bevrijd ons van de schulden En maak ons mild en rein. |
| 6 Vitam praesta puram Iter para tutum: Ut videntes Iesum Semper collaetemur. |
6 Geef ons een zuiver leven Wijs veilig ons de weg Die ons brengt tot bij Jezus En ’t eeuwige geluk. |
| 7 Sit laus Deo Patri, Summo Christo decus. Spiritui Sancto, Tribus honor unus. |
7 Geloofd zij God de Vader Aan Christus alle lof En aan de Geest, zo heilig, Eén eer voor alle drie. |
| Amen | Amen |
| vert. Dries van den Akker s.j. |
Verering & Cultuur
In de zogeheten Mérodekapel in de OLV-basiliek te Maastricht wordt het beeld vereerd van OLV Sterre der Zee. De verering van het beeld gaat terug tot in de middeleeuwen. Eind 17e eeuw verwierf het de titel ‘Sterre der Zee’; in 1837 kreeg het een plek in de OLV basiliek. Thans is het een druk bezocht bedevaartoord, waar de gehele dag mensen even komen bidden, een kaarsje opsteken, bloemen brengen en intenties opschrijven.
Patronaten
OLV Sterre der Zee geldt met name als beschermvrouwe voor de zeelieden. In Rotterdam deelt zij een parochiekerk met Sint Willibrord.
[Wmm.1993p:78; Wikipedia ‘Sterre der Zee’; Vinc. Van Wijk ‘De Naam Maria. Over zijn beteekenis en velerlei vormen, zijn verspreiding en vereering’ Leiden, Brill, 1936; Dries van den Akker s.j. / 2010.08.24]
© A. van den Akker s.j.