Jesse van Bethlehem

† -1050 Jesse van Bethlehem

Jesse (ook Isaï) van Bethlehem, Israël; stamvader Huis David; † ca 1050 vóór Christus.

Feest 4 november en 29 december.

Jesse was de vader van koning David, en daarmee de stamvader van het Huis van David, waaruit later Jozef, Maria en Jezus geboren zouden worden.
Hij woonde te Bethlehem. Vandaar dat Jozef en Maria tijdens de volkstelling vlak vóór Jezus' geboorte daarheen gingen. Ze moesten immers in het kader van een volkstelling naar de plaats waar ze oorspronkelijk vandaan kwamen.
Jesse had acht zoons van wie David de jongste was. Toen de profeet Samuël aan Jesse kwam vertellen dat één van zijn zonen door God uitverkoren was om koning te worden gezalfd over heel Israël, stelde Jesse één voor één zijn zeven oudste en zeer potige zonen aan de profeet voor. Dat waren kerels waarmee je voor de dag kon komen; met een gestalte, een toekomstige koning waardig. Maar geen van hen bleek de aangewezen man. Tenslotte vroeg Samuël of ze dit allemaal waren. Achteloos antwoordde Jesse dat de jongste van het stel, David, ergens op het land verbleef achter de schapen. 'Ga hem halen. Zolang hij niet hier is, kan het feest niet doorgaan.' David was op dat moment nog heel jong, hij had nog geen baard en zijn haar was rossig en krullerig. Op hem had JHWH zijn keus laten vallen. Wel de laatste op we men gerekend zou hebben. Over hem goot de profeet de kostbare koningszalf uit.

Verering & Cultuur
In de late middeleeuwen en aan het begin van de Renaissance (12e/13e eeuw) groeide in de kerk van het westen de belangstelling voor Jezus' menselijke persoon. Vandaar dat ook de aandacht voor zijn voorouders toenam. Geliefd en beroemd is de voorstelling van 'de Boom van Jesse'. We zien een slapende Jesse, meestal liggend op zijn zij en rustend op zijn elleboog; uit zijn zijde ontspruit een (stam)boom; in de vertakkingen ervan zitten talrijke koningen en profeten van Israël; de top wordt gevormd door Maria met het Kind Jezus: Jezus' stamboom.

In de stad Delft wordt sinds de Middeleeuwen Maria van Jesse vereerd. Op Sint-Odulfusdag, 12 juni, 1358 genas ene Machteld van Rijswijk van haar blindheid, terwijl ze de mis bijwoonde op het altaar waar een afbeelding stond van Maria van Jesse. Onmiddellijk ging het beeld op de schouders van de omstanders en werd het in triomf langs de Delftse grachten gedragen. Deze processie werd jaarlijks herhaald totdat er door de Reformatie (1573) een eind aan werd gemaakt. Delftse studenten hebben het gebruik in 1929 in ere hersteld. In de voormalige Jozefkerk, thans Maria-van-Jessekerk, is een bidkapel ingericht waar ook een middeleeuws beeldje staat van de Heilige Maagd. Niet het oorspronkelijke wonderbeeld Machteld, want dit is tijdens de beeldenstorm verloren gegaan. Bovendien houden de katholieken op de zondag die het dichtst bij 12 juni ligt, elk jaar een stille bedetocht door de Delftse binnenstad.

Jesse van Bethlehem

Stel je voor, staat ineens de profeet voor je neus. De buren vragen nog: ‘Er gaat toch niks ergs gebeuren?’ U weet, een profeet ziet altijd wel iets wat niet goed is. Maar nu zei hij: ‘Nee hoor, ik ben gekomen om een offer te brengen. Ga u heiligen.’ Ik was natuurlijk ook uitgenodigd met mijn zoons. De profeet kijkt scherp naar mijn oudste zoon, mijn trots. Alsof hij iets gaat zeggen. Maar nee. Dan naar de tweede… Wat zou hij willen? De derde… Zou er één een stommiteit uitgehaald hebben? Zo neemt hij elk van mijn zeven zoons nauwlettend op, en schudt dan het hoofd. Dan hoor ik hem vragen: ‘Zijn dit al uw jongens?’ Ik antwoord: ‘Nee, de jongste is bij de schapen gebleven.’ ‘Laat hem halen, want zonder hem kunnen we niet beginnen.’ En wat er dan gebeurt. Zodra de profeet de kleine David ziet, neemt hij een hoorn met de kostbaarste olie, en giet die uit over het hoofd van de jongen: ‘Jij zult koning zijn.’

Wat dat teweeg heeft gebracht in ons gezin. Eén van je kinderen wordt koning. En nog wel de jongste. Ja, in de oude boeken staat te lezen dat de Heer geprezen zij zijn naam de jonge Jacob verkoos boven de oudere Ezau. En dat de jonge Jozef koning werd over zijn tien oudere broers. Dat weet ik ook wel. Maar als het gebeurt in je eigen gezin... Wat dat doet met de ouderen. En vooral met de jongen zelf.

Als ik u één goede raad mag geven. Voed uw kinderen nooit op als prinsen en prinsesjes. Het is niet goed voor hun karakter. En ook niet goed voor jezelf. Leer ze liever dat ze zich aan Gods geboden moeten houden. Doe je dat niet, dan zullen ze van Gods gebod niet weten, wanneer jijzelf je kinderen nodig hebt. Lees de verhalen van Jacob en Jozef er maar op na. Ze denken dat ze boven de anderen staan. Dat ze de anderen kunnen commanderen. David ook? Allicht! Een voorbeeld?

Enige tijd na die zalving van de kleine breekt er oorlog uit met het buurvolk, de Filistijnen. Die zijn veel sterker dan wij. Alle jongens worden onder de wapenen geroepen. Ook mijn drie oudste zoons. David is nog te klein. Komt er elke dag zo’n boerenkinkel van een reusachtige Filistijn, Goliath heette die geloof ik, onze soldaten uitdagen: ‘Wie durft met mij te vechten? Wie ons duel wint, wint meteen de hele oorlog.’ Niemand durfde. Op een goede dag stuur ik er de kleine heen met een voedselpakket; kan die meteen kijken hoe ze het maken. Die ziet hoe onze jongens het in hun broek doen, zodra dat monster verschijnt. David zet meteen een grote mond: ‘Wie denkt die kinkel daar wel dat hij is? Dat jullie dat zomaar laten gebeuren. Hij maakt ons en onze God belachelijk.’ Prompt wordt zijn oudste broer kwaad: ‘Wat doe jij hier? Ga gauw terug naar je schapen!’

De kleine laat het niet over zijn kant gaan. Hij vraagt of hij mag vechten. Niemand kan hem tegenhouden; zelfs de koning zelf niet. Hoe die het gedaan heeft weet ik niet, maar mijn kleine David heeft die reus verslagen. Ik natuurlijk apetrots. Hij zal een groot koning worden. Maar niet omdat hij een slimme vechtersbaas is. Nee, omdat ik hem met veel pijn en moeite heb geleerd zich aan Gods geboden te houden. Dus ik moet mij verbeteren. Je mag je kinderen best opvoeden als koningskinderen, prinsen en prinsesjes. Als je ze maar inprent dat God hun koning is, en dat zij zijn kinderen zijn. En dat ze niet hun eigen zin moeten doen, maar dat zij zijn Geboden moeten nakomen.

TIPS:

Paulus Apostel

www.beeldmeditaties.nl

#167