Overzicht BM  m Gastenboek m Vertel verder m Contact
Andreas 

        De website met meer dan 5532 heiligen, 4225 voornamen en 8404 afbeeldingen        

WelkomHeiligenMissaalheiligenHeiligenkalenderHeiligen op naamPatronatenVoornamen SJ Meer

Geuzen

De Geuzen vormden halverwege de 16e eeuw in de Nederlanden een vrijheidsbeweging tegen de Spaanse overheersing, die vooral belichaamd werd in de persoon van de hardvochtige hertog Alva.
Daarmee gepaard ging een hervormingsbeweging op kerkelijk gebied. Deze richtte zich tegen allerlei uitwassen in religieuze machtsuitoefening en devotionele praktijken, die het zicht op het wezenlijke van de godsdienst verduisterden.
In onze streken zijn Luther en Calvijn de bekendste hervormers geworden. Zij besloten, dat het uiteindelijk ging om God alleen, de genade alleen en de Heilige Schrift alleen. Al het andere beschouwden zij als wildgroei.
Preekte Luther nog onderwerping aan het wereldse gezag ('cuius regio, illius religio'), Calvijn leerde, dat men zich in geweten tegen het gezag mocht verzetten, wanneer de gelovige oordeelde, dat het tegen Gods heilige wetten in handelde.
Vandaar dat de Geuzen Calvijns leer omarmden en met de Spaanse overheersing ook de geestelijke macht van de paapse Kerk bevochten. In deze beweging vonden elkaar lagere edellieden die zich wilden ontdoen van het Spaanse juk, maar ook individuen van allerlei slag, die soms op grond van hun ketterse ideeën, soms vanwege ordinaire misdaden uit stad of dorp waren verjaagd, vaak op aanraden van de plaatselijke geestelijkheid.
Van hun scheldnaam 'geuzen' (= 'guiten', met de gevoelswaarde van gespuis, schurken, geboefte) hun eretitel.
De eerste Hollandse stad die hun in handen viel, was Den Briel. Dat gebeurde op 1 april, dinsdag in de Goede Week, van het jaar 1572 ('Op 1 april verloor Alva zijn bril').
Hun aanvoerder, Willem van der Marck, Heer van Lumey, richtte er zijn hoofdkwartier in. Geestelijken en religieuzen die niet overgingen naar de nieuwe leer van het protestantisme, vluchtten naar veiliger streken, zoals de augustijner koorheren uit klooster te Rugge even buiten Den Briel, of de clarissen uit het klooster binnen de muren. Wie bleef, wachtte in de meeste gevallen de marteldood.

© A. van den Akker s.j.